Sinterklaas met peuters: van spanning naar speelplezier op de opvang
Half tien op de peutergroep. Daan staat bij het raam, neus tegen het glas, en meldt aan iedereen die het horen wil dat hij een Piet heeft gezien. Het was de glazenwasser. Vijf minuten later ligt Daan onder de tafel, want zijn boterham is in de verkeerde vorm gesneden.
Welkom in de Sinterklaastijd.
Sinds de intocht op 14 november staat het land op zijn kop, en de peutergroep gaat gezellig mee. Feest en spanning lopen in deze weken hand in hand. Kinderen zijn drukker, sneller boos, slapen onrustiger of plassen ineens weer in hun broek. Toen Kinderopvang Totaal pedagogisch professionals vroeg naar hun Sinterklaasweken, kwam precies dat beeld terug.
Wat er in een peuterhoofd gebeurt
Kijk even door de ogen van een driejarige. Een grote man met een staf en een rode mantel. Helpers die over daken lopen. Iemand die jouw naam kent en een groot boek bijhoudt. En elke avond een journaal dat stopt op het meest spannende moment.
Peuters hebben nog weinig besef van tijd, en de woorden om te vertellen wat ze voelen zijn er nog lang niet altijd. Die spanning zoekt dan een andere uitgang: het lijf. Rennen, gillen, plat op de grond, of juist helemaal stilvallen.
Dat is geen ‘stout’ gedrag. Het is een klein mens met een groot gevoel en een gereedschapskist die nog gevuld moet worden.
Voorspelbaarheid is het mooiste cadeau
Een feest dat draait om verrassingen vraagt op de groep juist om duidelijkheid. Hang een aftelkalender met plaatjes op ooghoogte: hoeveel nachtjes slapen nog tot het feest? Dan kunnen peuters zelf aanwijzen waar we zijn, en hoef jij het niet voor de veertigste keer uit te leggen.
Vertel op de dag van het Sintbezoek concreet wat er gaat gebeuren. “Na het fruit komt Sinterklaas. We zingen een liedje. Daarna gaan we weer lekker spelen.” Houd de rest van het dagritme zo gewoon mogelijk: dezelfde eetmomenten, dezelfde slaaptijd, hetzelfde liedje bij het opruimen. Juist als alles anders voelt, geeft het gewone houvast.
Het kind bepaalt het tempo
Komt de Sint op bezoek, dan mag een peuter kijken vanaf een plek die veilig voelt. Op jouw schoot of achter de bank. Niemand hoeft een hand te geven of op schoot te zitten.
Help kinderen woorden te vinden: vraag in plaats van in te vullen. “Wat zie je?” of “Wat voel je als je Sinterklaas ziet?” Zoekt een kind jouw nabijheid? “Ik blijf bij je. Wat heb je nodig?” Een gevoel dat er mag zijn, wordt vaak vanzelf kleiner.
De zak van Sinterklaas is geen opvoedmiddel
“Als je zo doet, komt Piet niet.” Het floept er soms uit voordat je het weet, en ja, het werkt even. Het voegt alleen spanning toe aan een kind dat er al genoeg van heeft. En het leert een peuter vooral dat helpen loont omdat er een cadeautje tegenover staat.
Benoem liever wat je wél ziet. “Je hebt Sara geholpen met haar jas. Wat deed Sara toen?” Zo merkt een kind zelf hoe fijn het is om iets voor een ander te doen. Dat plezier blijft, ook als de stoomboot alweer richting Spanje vaart.
Spanning eruit bewegen: drie spelletjes voor de peutergroep
Pedagoog Esther Jongerius zei het mooi in J/M Ouders: spel is een manier om spanning te verwerken. Opgekropte energie zoekt een uitweg. Geef hem er een. Deze drie spelletjes werken goed met peuters:
- Over het dak
Leg kussens en matjes neer als daken en zet er een doos als schoorsteen bij. De peuters kruipen voorzichtig over het dak en laten een blokje als pakje in de schoorsteen zakken. Langzaam is hier de uitdaging: zo oefenen ze lichaamsbeheersing, en het voelt als een avontuur. - Stoomboot, stop!
Iedereen vaart door de ruimte op een Sinterklaasliedje. Stopt de muziek, dan gaat het anker uit en staat de hele boot stil als een standbeeld. Aan, uit, aan, uit. Peuters oefenen zo met remmen, en dat is in deze weken goud waard. - Het paard gaat slapen
Galoppeer samen als het paard van Sinterklaas door de ruimte, steeds een beetje langzamer, tot het paard in de stal ligt. Dan samen diep in- en uitademen, snuivend als een paard. Een fijne afsluiter na een druk moment.
Vraag na afloop: “Wat vond je het leukst?” Winnen doet niemand, plezier heeft iedereen.
En na het feest?
Plan na het Sintbezoek iets rustigs: voorlezen, een puzzel of even buiten uitwaaien. Merk je dat een kind terugvalt in zindelijkheid of onrustig slaapt? Blijf rustig en reageer zonder ophef. Volgens het CJG Rijnmond verdwijnt dit meestal vanzelf weer als de Sint terug is in Spanje.
Loopt het op de groep een keer anders dan gepland? Vallen en opstaan geldt deze weken voor kinderen én voor ons.
Tot slot: de magie zit in het samen
Sinterklaas hoeft niet minder magisch te worden. De magie zit alleen niet in de spanning. Die zit in samen zingen, samen bewegen en samen ontdekken dat een spannend gevoel er mag zijn.
Om over na te denken:
- Wat zie jij deze weken aan de kinderen op je groep, en wat hebben zij dan van jou nodig?
- Wat kun jij morgen doen om de dag voor een peuter net iets voorspelbaarder te maken?
Wil je meer handvatten om met spel en beweging de sociaal-emotionele ontwikkeling van kinderen te ondersteunen? In onze online academy vind je onder andere de cursus Spelenderwijs Groeien.
Mindsetters de ruimte geven om kennis te delen.